Historia Hufca ZHP Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś, czym się jest

English French German Italian Portuguese Russian Spanish

Harcerskie Biografie: Stanisław Wojciechowski

Stanisław Wojciechowski, urodził się 25 kwietnia 1909r. w Śmiglu (okolice Leszna) jego tata Alojzy Wojciechowski (1864-1935) był organistą w miejscowym kościele,  także współzałożycielem i dyrygentem Towarzystwa Śpiewaków Polskich „Harmonia” w Śmiglu. Stanisław Wojciechowski  ukończył Wyższą Szkołę dla Chłopców i Dziewcząt w Śmiglu, przekształconą później w Szkołę Wydziałową, gdzie rozpoczął swoją przygodę w harcerstwem.

12woj3
Drużyny Harcerskie ze Śmigla (rok 1928)

Naukę kontynuował w Państwowym Męskim Seminarium Nauczycielskim w Lesznie, gdzie wstąpił do działającej przy nim II MDH im. Juliusza Słowackiego, której w 1927r. został drużynowym.

lesznoszkola2016rf
Królewskie Ewangelickie Seminarium dla Nauczycieli w Lesznie z ok 1910r.
Po odzyskaniu niepodległości Państwowe Seminarium Nauczycielskie  Męskie
(ze szkołą ćwiczeń),
obecnie I Liceum Ogólnokształcące.

Stanisław Wojciechowski, aktywnie udzielał się też w innych organizacjach, gdy w Seminarium utworzono Koło Ligi Obrony Powietrznej Polski (listopad 1927), wszedł w skład jego zarządu i piastował funkcję sekretarza. 

lesznoszkola2016rf2
Nauczyciele i absolwenci Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Lesznie
Najprawdopodobniej - 7 od lewej, w górnym rzędzie Stanisław Wojciechowski

Po ukończeniu seminarium w 1928r.  wyjechał do Lublińca, gdzie od października pracował w szkole powszechnej jako nauczyciel.

12wojciechowskiwszkole20167rStanisław Wojciechowski (w środku),
wśród uczniów Szkoły Powszechnej w Lublińcu (1929r)

W latach 1930-1931 odbywał obowiązkową służbę wojskową w Tarnowskich Górach w 11 Pułku Piechoty.

12wojsko1
Stanisław Wojciechowski, w mundurze wojskowym, 
w czasie odbywania obowiązkowej służby wojskowej

Od razu włączył się w parcę harcerską na terenie naszego Hufca. W 1930r. prowadził już III MDH im. Orląt Lwowskich w Lublińcu. Działał także aktywnie w Kręgu Starszoharcerskim, który prowadził wraz z ówczesnym Komendantem Hufca Lubliniec - druhem Ludwikiem Klamą.

12krag2spotkanie2016

Stanisław Wojciechowski wśród członków Kręgu Starszoharcerskiego
(stoi w pierwszym rzędzie, 8 od prawej)

Druh Stanisław Wojciechowski na początku lat 30-tych wraz z Stanisławem Gawronem i Janem Drozdowskim opiekował się lublinieckimi zuchami.

12zuchywoj2016
Druh Wojciechowski wśród zuchów,
na schodach nowo wybudowanej Szkoły Podstawowej nr 1 w Lublińcu

W 1932r. otrzymał stopień podharcmistrza. W czerwcu 1933r. Koło Przyjaciół Harcerstwa funduje Hufcowi Lubliniec - sztandar, druh Stanisław Wojciechowski, wraz Alojzym Gajkiem i Stanisławem Gawronem wchodzi w skład pocztu, który odbiera sztandar z rąk Józefa Bielca, przedstawiciela Chorągwi Śląskiej.

wojsztandar
Druh Stanisław Wojciechowski w poczcie sztandarowym

W tym samy roku uczestniczy z ramienia Hufca Lubliniec (wraz z Ludwikiem Klamą, Henrykiem Gaczkiem, Władysławem Wędrychowiczem, Emilem Myszorem) w IV Jamboree Skautowym w Gödöllő na Węgrzech.

12wegry17
Wycieczka do Budapesztu, druh Wojciechowski stoi pośrodku

(obok niego po lewej druh Henryk Gaczek, po prawej druh Emil Myszor)

Rok później jest organizuje obóz harcerski Hufca w Gdyni, który odbywa się podczas podczas "Święta Morza".

12morze2015rf
Druh Stanisław Wojciechowski na wycieczce w Gdyni (1934) wśród harcerzy
(stoi 6 od lewej)

W 1936r. druh Wojciechowski rozpoczyna pracę w nowo powstałym Śląskim Zakładzie dla Głuchoniemych w Lublińcu na stanowisku nauczyciela.

szklagluichyc20
Wychowankowie Śląskiego Zakładu dla Głuchoniemych w Lublińcu

w okresie przedwojennym

Poza tym, pracuje także w Publicznej Szkole Dokształcającej Zawodowej w Lublińcu. Bierze udział wraz z harcerzami naszego Hufca w Jubileuszowym Zlocie Harcerstwa Polskiego w Spale. W kolejnym roku (1936) zostaje wybrany na Komendanta Hufca Lubliniec, którą to funkcję sprawuje najprawdopodobniej do 1937r. lub 1938r.

wojsztandar2
Druh Wojciechowski  wśród instruktorów Hufca Lubliniec
(siedzi, drugi od prawej)

 

Nadal rozwijał się zawodowo (ukończenie seminarium nie dawało prawa wstępu na studia wyższe, tylko nielicznym udało się ukończyć studia lub zdobyć dodatkowe wykształcenie)  w 1936/37 odbywał roczny kurs w Państwowym Instytucie Pedagogiki Specjalnej w Warszawie pod okiem samej Marii Grzegorzewskiej. Dzięki jego zaangażowaniu w Śląskim Zakładzie dla Głuchoniemych powstają drużyny harcerskie, które prowadzą: Jan Handy, Konrad Mańka czy Henryk Gaczek. W 1938r. głównym trzonem obozu letniego w Nowych Trokach na Wileńszczyźnie jest VII Drużyna Harcerska im. Witolda Regera (złozona z harcerzy ŚZG), a druh Wojciechowski sprawuje opiekę nad obozem. W 1939r. zostaje zmobilizowany i przydzielony do 74 GPP w Lublińcu.

troki4
Obóz w  Nowych Trokach, ruiny zamku trockiego (1938r).
Komendant obozu - druh Stanisław Wojciechowski

wśród harcerzy (stoi 6 od prawej strony)

W kampanii wrześniowej służy w stopniu podporucznika. W październiku dostaje się do niewoli niemieckiej. Jako jeniec więziony jest najpierw w obozie Calimanesti w Rumunii,

12oflag2
Obóz Calimanestii w Rumunii

następnie trafiła do Oflagu VIE w Dorsten w Niemczech

12stala3
Stanisław Wojciechowski wśród więźniów Oflagu VIE w Dorsten

(siedzi pierwszy od lewej)

Skąd zostaje przeniesiony do Oflagu VI B Dössel - Warburg również na terenie Niemiec.

kartka19456
Kartka wysłana przez Stanisława Wojciechowskiego z Oflagu w Dossel

Do Polski wraca w 1946r. i w tym samy roku podejmuje pracę w Państwowym Zakładzie Wychowawczym Nr 1 dla Dzieci Głuchych w Lublińcu.

12wojciech2
Stanisław Wojciechowski

Najpierw, do 1955r. sprawuje funkcję kierownika Internatu. Następnie w latach 1951-1961 jest kierownikiem Szkoły Podstawowej w PZW nr 1 w Lublińcu, by od 1961r, aż do śmierci w 1968r. kieruje całą placówką. W okresie 1945-1949 zakłada i prowadzi harcerstwo na terenie Zakładu. Wraz ze swoimi wychowankami bierze udział w obozie w Międzyzdrojach (1948r.) i w Suchedniowie (1949r.) Gdy w 1956r. harcerstwo odradza się - wspiera aktywnie powstający w Zakładzie - Szczep Harcerski "Szarych Szeregów". Dzięki niemu harcerze tegoż Szczepu przez kolejnych 12 lat biorą udział w 10 wyjadowych obozach. Dzięki jego staraniom, w styczniu 1961r. patronem Państwowego Zakładu Wychowawczego Nr 1 dla Dzieci Głuchych w Lublińcu zostaje Konrad Mańka, jego przedwojenny wychowanek, harcerz, pracownik Śląskiego Zakładu dla Głuchoniemych - stracony w 14 lipca 1942r. w Katowicach za działalność konspiracyjną.

2344Obraz 201 004
Stanisław Wojciechowski w stolarni

Śląskiego Zakładu dla Głuchych w Lublińcu z Konradem Mańką
(stoi pierwszy po prawej stronie)

Za swoją pracę zawodową i społeczną działalność został odznaczony m.innymi Złotym Krzyżem Zasługi i Odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego.

 12wojciechnagr
Stanisław Wojciechowski podczas uroczystości odznaczenia

Odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego

Umiera nagle podczas pełnienia obowiązków służbowych w Lublińcu - 11 sierpnia 1968r. W ostatniej drodze poza rodziną, pracownikami i wychowankami, towarzyszą mu harcerze i powstańcy śląscy.

12pogrzebwojc2016
Pogrzeb druha Stanisława Wojciechowskiego,
poczet sztandarowy Hufca ZHP Lubliniec

Druh Stanisław Wojciechowski spoczywa na cmentarzu parafialnym w Lublińcu.

wojciech2016tgyhujik

Opracowane na podstawie:
Wspomnienia - Jan Wojciechowski
Harcerstwo na terenie miasta Lublińca w latach 1920-1949 - Janusz Bula (2000)
Zespół Ośrodków Specjalnych dla Niesłyszących i Słabosłyszących w Lublińcu - Kazimierz Ziółek, Henryk Machoń

Kroniki Szkoły Podstawowej nr 1 w Lublińcu
Mirosława Komolka - konsultacje

Zdjęcia:
Zbiory prywatne - Jan i Stanisław Wojciechowscy
Zbiory prywatne - Alojzy i Marcin Gajek
Zbiory prywatne - Mariusz, Wojciech i Henryk Gaczek
Kroniki Szkoły Podstawowej nr 1 w Lublińcu
Mirosława Komolka, Państwowe Seminarium Nauczycielskie Męskie w Lesznie w latach 1920-1935, "Rocznik Leszczyński" 14, 2014,
Archiwum ZHP w Lublińcu