Historia Hufca Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś czym się jest.

enfrdeitptrues

Świadkowie Historii

Józef Arecki

Józef Koza (w 1914r. zmienił nazwisko na Arecki) urodził się 19 marca 1884 roku w Przemyślu w rodzinie Piotra i Katarzyny z Wysklów. Po ukończeniu szkoły ludowej i 3 klasowej wydziałowej męskiej, uczył się w męskim seminarium nauczycielskim w Samborzu i tam w 1903r. uzyskał świadectwo dojrzałości. Maturę gimnazjalną zdał w trybie eksternistycznym w 1908r.  W tym czasie pracował już jako nauczyciel w szkole ludowej im. Stanisława Kostki w Przemyślu.

Od 1908r. do 1914r. pracował w charakterze nauczyciela we Lwowie, najpierw w szkole ludowej męskiej im. Zimorowicza, następnie w szkole ludowej im męskiej im.św. Anny, a także w szkole ludowej męskiej im.św. Antoniego, gdzie uczył matematyki, fizyki i historii naturalnej.  Rozpoczął także studia wyższe na Uniwersytecie Lwowskim, zakończone w 1917 roku uzyskaniem tytułu doktora filozofii z zakresu filologii polskiej. Obronił rozprawę doktorską zatytułowaną „Rozbiór krytyczny kazań i homilii Hipacego Pocieja”.

W lutym 1914 roku powrócił do Przemyśla, gdzie przydzielono go do pracy w żeńskim seminarium nauczycielskim w Przemyślu, gdzie uczył języka polskiego, języka ruskiego oraz matematyki.

areckiportert2019yh
Józef Arecki  - portert pędzla Stefanii Jacyszynówny

Pracę pedagogiczną przerwał wybuch I wojny światowej. Ukończył służbę wojskową ze stopniem kaprala w Nowym Sączu w cesarsko-królewskim 10 Pułku Piechoty (służył od 1 sierpnia 1914 do 18 stycznia 1918 na froncie rosyjskim - Lwów). Należał do propagandowej Obywatelskiej Legji Ochotniczej (OLO) – okolice Przemyśla i Lwowa – w czasie wojny polsko-ukraińskiej i bolszewickiej (1918-20). Przekonywał tzw. Rusinów do walki po stronie polskiej i robił to skutecznie.

Po zwolnieniu z wojska, w lutym 1918r. powrócił do pracy w żeńskim seminarium nauczycielskim. W latach 1918-1919 uczył także w Krajowej Szkole Kupieckiej. 17 sierpnia 1918 roku ożenił się z Stefanią Hippmann.

areckastefania2019tgtgt
Stefania Arecka-Hippmann

W okresie plebiscytu Arecki przybył na Górny Śląsk i mianowany został szefem referatu polskiej propagandy plebiscytowej na powiat gliwicki.

Po plebiscycie wrócił do pracy w zawodzie nauczycielskim w Przemyślu. Wiosną 1923 r. został wybrany prezesem Zjednoczenia Towarzystw Polskich i Organizacji Polskiej, a 12 października 1924 otworzył lokal Polskiego Towarzystwa Higienicznego, pisywał artykuły w gazetach, wygłaszał odczyty, przemawiał na uroczystościach.

W 1925 roku zaproponowano mu objęcie posady dyrektora Wyższej Szkoły Miasta Lublińca – taką nazwę nosił kiedyś obecny Zespół Szkół nr 1. Prawdopodobnie do Lublińca Areckiego zaprosił Feliks Orlicki, ówczesny burmistrz Lublińca, który w 1921 roku pełnił funkcję polskiego komisarza plebiscytowego w Gliwicach i podczas tej działalności poznał Areckiego. Do nowej placówki Arecki przybył pod koniec listopada 1925 roku, zastępując tymczasowego dyrektora, Józefa Bernharda. Koszty przeprowadzki z Przemyśla pokryła Rada Miasta. W Lublińcu Arecki rozpoczął energiczną działalność służącą rozwojowi pierwszej w mieście polskiej szkoły średniej.

areckigimnazjum2019rfrftr
Dyrektor Józef Arecki w środku (6 od lewej)
wsród pierwszych maturzystów wraz z gronem profesorskim,
sala gimnastyczna, 1930 rok.

Początkowo skupił się na poszerzeniu jej bazy materialnej, a w 1926 roku doprowadził do przejęcia tej samorządowej placówki przez władze państwowe. Utworzono w wyniku tych starań Państwowe Gimnazjum Męskie im. Adama Mickiewicza, które miało swoją siedzibę w budynku naprzeciw gmachu sądu (obecnie mieści się tam wydział ksiąg wieczystych).

areckilubliniec23444a
Państwowe Gimnazjum Męskie im. Adama Mickiewicza - 1926r.
podpis dyrektora Areckiego i pieczęć szkoły

Kolejnym etapem działalności Areckiego było pozyskanie środków na budowę nowego, większego gmachu szkoły. Dzięki wielu zabiegom i staraniom w latach 1928-1929 wzniesiono okazały budynek, w którym mieści się obecnie Zespół Szkół nr 1.

 gimnazjum234452019

Dodatkowo udało się uzyskać fundusze na budowę bursy uczniowskiej.

harcerzebursa2019rfr
Członkowie Kręgu Starszoharcerskiego - przed bursą gimnazjalną,
gdzie mieściła się też harcówka Kręgu - zima 1933r.

Dzięki tym inwestycjom lubliniecka szkoła przejęła kształcenie Polaków mieszkających po podziale Górnego Śląska w Niemczech, potocznie zwanych „Opolanami”. W Lublińcu Arecki, oprócz pełnienia funkcji dyrektorskiej, nauczał języka polskiego i propedeutyki filozofii.

Wspierał lublinieckich harcerzy. To za jego czasów działająca przy Gimnazjum - I MDH im. Tadeusza Kościuszki przeżywała nagły rozwój. Józef Arecki był członkiem Koła Przyjaciół Harcerstwa, a w 1929r. został jego wiceprezesem.

arecki1927rfrfr
Józef Arecki z żoną - stoi trzeci od lewej strony
podczas pierwszego zlotu Hufca Lubliniec w 1927r.

Był aktywnym członkiem Związku Obrony Kresów Zachodnich, w 1926r. został prezesem koła ZOKZ na powiat Lubliniec.

Swoją pracę w Lublińcu dr Józef Arecki zakończył w 1932 roku. Zamieszkał w Krynicy-Zdroju. Tutaj również zaangażował się w działalność patriotyczną i należał do różnych organizacji: od 1935 był m. in. prezesem Polskiej Akcji Katolickiej (obradującej w budynku teatru). Uczył też w szkole (prywatnych kursach) pana dr. Romana Molendy. Następnie założył i kierował prywatnym gimnazjum (jego właścicielem była Spółdzielnia „Szkoła Średnia”) przeznaczonym dla krynickiej młodzieży rzemieślniczej (od 1938 do początku listopada 1939). Mieściło się ono w będącym w trakcie budowy sierocińcu (szkoła wsparła ze swoich środków część budowy), dzisiejszym budynku plebanii kościoła św. Antoniego, tzw. ochronce. Po wrześniu 1939 był współtwórcą organizacji duchowno-świeckiej pomagającej, w czasie prześladowań, Żydom w tym mieście.

arecki3
Józef Arecki

Józef Arecki zmarł nagle 15 maja 1940 na atak serca (udar) w wieku 56 lat niedługo po aresztowaniu jego jedynego, 16-letniego syna – Tadeusza przez Gestapo. Został pochowany na cmentarzu w Krynicy.

Za:
Krynickie Zdroje nr 2/3 2018r
Józef Arecki - biogram autorstwa Sebastiana Ziółka
"Polak" nr.136 - 1926r.
Biogram - autorstwa Józefa Areckiego
Archiwum Państwowe w Katowicach - teczka Akta osobowe Wyższa Szkoła Miejska w Lublińcu

Zdjęcia:
Narodowe Archiwum Cyfrowe
Krynickie Zdroje nr 2/3 2018r
http://nieskonczenieniepodlegla-ludzie.pl
Muzeum Internetowe ZS nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu