Historia Hufca ZHP Lubliniec

Harcerstwo to nie jest coś, co się umie, ale to jest coś, czym się jest

English French German Italian Portuguese Russian Spanish

Harcerskie biografie - Ludwik Klama

klamaportret2016Ludwik Klama urodził się 20 sierpnia 1905 roku w Chorzowie, jako najstarszy z czwórki dzieci Pauliny i Walentego Klamów. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Chorzowie w 1919r. pracował jako goniec w Chorzowskich Azotach. Należał do Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Brał udział w I i II Powstaniu Śląskim jako łącznik na terenie Chorzowa Starego. W związku z tym, że jego tata był organizatorem wieców narodowych, młody Ludwik roznosił ulotki karty do głosowania po domach. Po Plebiscycie rodzina Klamów Zamieszkała w Rybniku, zaś Ludwik Klama rozpoczął naukę w Seminarium Nauczycielskim w Węgrowcu (poznańskie). Po ukończeniu dwóch kursów został przeniesiony do Seminarium Nauczycielskiego w Pszczynie. Tam w 1925r. zdał maturę i otrzymał prawo nauczania w szkole.

psnauczpszczyna1925
Państwowe Seminarium nauczycielskie w Pszczynie

We wrześniu 1925r. rozpoczął pracę w Szkole Podstawowej w Olszynie (gmina Herby) jako nauczyciel i po. kierownika szkoły. Tam też założył drużynę harcerską i został jej drużynowym. W tym samym czasie zostaje mianowanym komendantem Hufca Lubliniec, którym kieruje najprawdopodobniej do 1934r. Początkowo Ludwik Klama kieruje z hufcem z Olszyny, jednak aktywnie bierze udział w jego życiu. W 1926r. wchodzi w skład komendy kursu dla zastępowych w Mszanie, który prowadzi m.innymi z Józefem Pukowcem (późniejszym komendantem Chorągwi Śląskiej).

23klamaolszyna
Komenda kursu w Mszanie w 1926r
druh Klama stoi drugi od lewej

Rok później (1927r) organizuje dla harcery Hufca Lubliniec "Kurs zastępowych" w Olszynie.

12klamaolszyna1927
Kurs zastępowych w Olszynie w 1927r
Druh Ludwik Klama, stoi pierwszy po lewej,
przy maszcie siedzi druhna Wanda Jordanówna

Jego pomysłem są Zloty Hufca Lubliniec, pierwszy taki zlot odbywa się w 1927r. w Lublińcu.

zlot1928r
Na Zlocie Hufca w Lublińcu w 1928r
z drużyna im. H.Sienkiewicza z Lubszy

Między innymi dzięki jego aktywności, już w 1928r. działa na terenie hufca - 9 drużyn (rok wcześniej tylko 2).

kileceklama1933
Podczas kursu zastępowych w Cedro pod Kielcami w 1932r.
Stoja od lewej: Jan Klama, Ludwik Klama, Rudolf Rzemieniecki, Stanisław Gawron

Od września 1928r. pracuje w Szkole Powszechnej

spnr1lubliniec1935
Grono Pedagogiczne Szkoły Powszechenj w Lublińcu
stoi u samej góry, pierwszy od prawej strony

i w Publicznej Szkole Dokształcającej Zawodowej w Lublińcu.

szkolazawodow2016tyyh
Grono pedagogiczne PSDZ w Lublińcu
Druh Ludwik Klama stoi w drugim rzędzie, czwarty od lewej

W 1928r. bierze udział w specjalnie zorganizowanym przez Chorągiew Śląską - kursie instruktorskim dla nauczycieli, prowadzonym od 28 marca do 1 kwietnia w Katowicach przez druha Mariana Łowińskiego. W kursie oprócz druha Klamy bierze udział jego przyjaciel, druh Józef Pukowiec.

12kursnaucz1928r
Kurs nauczycielski w 1928r.
drugi od lewej - Marian Łowiński,
w dolnym rzędzie, trzeci od lewej - Józef Pukowiec
w ostatnim rzędzie, drugi od prawej - Ludwik Klama

W tym czasie drużyny harcerskie hufca biorą udział w: otwarciu szkoły instruktorskiej w Bucze (1931r.), Międzynarodowym Zlocie Skautów Wodnych w Garczynie (1932r.), IV Jamboore Skautowym w Gödöllő czy Jubileuszowym Zlocie Harcerstwa Polskiego w Spale (1935r.).

goodolo2016
IV Jamboore Skautowe w Gödöllő
druh Ludwik Klama pierwszy od lewej

W roku 1932 zostaje członkiem Honorowej Rady Starszyzny, działającej przy Komendzie Chorągwi Śląskiej, prawdopodobnie także w tym roku otrzymuje stopień podharcmistrza. W 1936r. zostaje mianowany kierownikiem Zarządu Obwodowego Kół Przyjaciół Harcerstwa. Najprawdopodobniej w 1931r. zakłada Krąg Instruktorski, zupełne novum w Chorągwi Śląskiej - w 1937r. poza Lublińcem takie kręgi istnieją jeszcze tylko w Rybniku i Tarnowskich Górach.

23klaakrag2016
Członkowie Kręgu Instruktorskiego
Druh Ludwik Klama - trzeci od lewej w dolnym rzędzie

W 1938r. wchodzi w skład władz Chorągwi Śląskiej - w Wydziale Kształcenia Starszyzn, jest już harcmistrzem. W marcu 1939r. zostaje mianowany komendantem Śląskiej Chorągwi Harcerzy, którą to funkcję pełni do 22 sierpnia 1939r. 

klamamianowanie
Informacja o mianowaniu na Komendanta Chorągwi Śląskiej -hm Ludwika Klamy
zamieszczona w Wiadomościach Urzędowych Naczelnictwa Związku Harcerstwa Polskiego

W czasie swojej krótkiej kadencji, inicjuje wielką akcję przygotowawczą do obrony kraju w razie wybuchu wojny. Jednym z jej elementów jest manifestacja antyhitlerowska kilkutysięcznej rzeszy harcerzy, która odbyła się w sierpniu 1939r. w Katowicach

23 sierpnia 1939r. zostaje zmobilizowany i przydzielony do 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty stacjonującego w Lublińcu w stopniu starszego strzelca. Wraz z pułkiem bierze udział w bojach wrześniowych między innymi pod Złotym Potokiem. Następnie 17 września zostaje ranny w boju pod Kowolem, a 24 września dostaje się do niewoli niemieckiej w okolicach Lublina. Po zwolnieniu wraca do Lublińca, skąd najpierw skierowany zostaje do pracy w Waleńczowie, a następnie w Kłobucku. W tym czasie rozpoczyna działalność konspiracyjną najpierw kolportując pismo "Ku Wolności", następnie tworząc na terenie powiatu lublinieckiego Organizację Orła Białego. Wśród jego współpracowników znalazło się wielu harcerzy przedwojennych w tym Konrad Mańka. 18 grudnia 1940r nastąpiły aresztowania członków organizacji (w sumie tego dnia aresztowano 46 członków tej organizacji). Ludwika Klamę aresztowano 11 stycznia 1941, po uprzednim przeszukaniu mieszkania przez Gestapo, wraz z nim zabrano część dokumentacji harcerskiej i zdjęcia Tego samego dnia został oskarżony o zdradę kraju (Trzeciej Rzeszy)a nastepnie postawiony przed sądem, najpierw w Lipsku, potem w Berlinie, na koniec w Katowicach. 13 marca zostaje uniewinniony (całą winę na siebie bierze Konrad Mańka, który 4 miesiące później został ścięty). Po powrocie z więzienia, aż do zakończenia wojny, pracuje w firmie Oleck w Lublińcu jako fakturzysta.

zwolnieniezwiedziemoa2016
Zwolnienie z więzienia - 25 marca 1942r. Katowice

Po wyzwoleniu Lublińca wchodzi w skład Komitetu Obywatelskiego, który zabezpiecza placówki szkolne na terenie miasta i powiatu, szczególnie na terenach, które przyłączono do Polski jak Ciasna, Molna, Sieraków czy Dobrodzień. Tam organizuje polskie szkoły. Z chwilą, kiedy wracali jego koledzy nauczyciele też harcerze z tułaczki wojennej, zachęca ich do kierowania tymi placówkami. Do marca 1946r. dzięki jego pomocy udaje się zorganizować 27 szkół na terenie powiatu i okolic. Pełni funkcję inspektora szkolnego, kierownika Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Lublińcu, organizuje zbiórkę polskich książek wśród mieszkańców miasta na wyposażenie szkolnych bibliotek. Sam przekazuje na ten cel większość swojego księgozbioru.

 zaswiadczeniKomitetObywatleski

Zaświadczenie o przynależności do Komitetu Obywatelskiego w styczniu 1945r. w Lublińcu

Od września 1946r. organizuje Szkołę Zawodową w Głuchołazach i do 1952r. jest jej dyrektorem.

klamagluchlazy2016
Kurs czeladniczy - w Szkole Zawodowej w Głuchołazach w 1948r.
Ludwik Klama - siedzi czwarty od lewej

Niestety w 1953r. kilkoro uczniów szkoły ucieka do Czechosłowacji. Ludwika Klamę zwolniono ze szkoły i aresztowano, za powód podając m.innymi działalność w harcerstwie przedwojennym i wrogi stosunek do PRL-u. Po tych wydarzeniach szkołę w Głuchołazach rozwiązano, a jej byłego dyrektora, skierowano do pracy w Drawsku Pomorskim. W 1955r. Ludwik Klama powraca na Opolszczyznę i rozpoczyna pracę w Technikum Rolniczym w Nysie - pełni funkcję zastępcy dyrektora do spraw pedagogicznych i nauczyciela historii. W 1956r. podczas odwilży politycznej zostaje zrehabilitowany.

nysaklama2016rft
Tablo absolwentów Technikum Rolniczego w Nysie w 1955r

profesor Klama Ludwik - czwarty rząd od dołu - drugi od lewej

Trzy lata później, po raz kolejny zostaje dyrektorem Technikum Zawodowego w Głuchołazach. Dzięki jego staraniom w 1965r zostaje wybudowany nowy obiekt szkolny - warsztaty.

W 1968r. przechodzi na emeryturę. Mimo to nadal bierze udział w pracy szkoły, spotyka się z harcerzami, jest aktywnym członkiem ZBOWiD-u. Umiera 23 stycznia 1973r.w Głuchołazach, gdzie zostaje pochowany na cmentarzu komunalnym w asyście sztandarów i żołnierzy, którzy żegnają go - salutem honorowym.

ludwikklma2016grob

 

Opracowane na podstawie:
Biogramu Jana Klamy "Z dziejów harcerstwa Śląskiego" - Wojciech Janota, Katowice 1986r.
"Wspomnienia rodzinne" - Bolesław Klama, Winów 2010r.
Wspomnienia - Grażyna Klama - Morgała
Janusz Bula, Harcerstwo na terenie miasta Lublińca w latach 1920-1949. Kraków 2000.
"Sprawozdanie za rok 1927,1928, 1937, 1938" - Związek Harcerstwa Polskiego oddział Śląski

Fotografie:
Zbiory prywatne - Ludwik Klama i Grażyna Klama - Morgała
Archiwum Hufca ZHP Lubliniec
Sprawozdanie z 15 lecia pracy w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Pszczynie, 1937 Pszczyna
Wiadomości Urzędowe Naczelnictwa ZHP nr 3, Warszawa 1939
Archiwum Zespołu Szkół w Głuchołazach
Archiwum Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych "Rolnik" w Nysie